bele kaj rajzy Tel Awiw & Jaffa

Tel Awiw & Jaffa

12.05.2017
Tel Awiw, Izrael - bele kaj, blog podróżniczy po śląsku

Bylimy we Izraelu bez piynć dni – sztyry we Tel Awiwie i jedyn we Jerozolimie. Ô tym, jako tyn land pozwiydzać po tōniu, umicie poczytać we piyrwyjszym poście: Izrael po tōniu – 5 dni za mynij jak 1000 PLN. Dzisiej podziwocie sie na bodej nojbardzij nowoczesno izraelsko sztela. Miasto zwiedowne, ale i kapkaspōrne. Bo na zicher poru z Wos po tym poście pado, że Tel Awiwu na isto niy dopisze do listy szteli do nawiedzynio.

Dwōch synkōw i parada rōwności. Fol roztōmaitego jodła. Torgi, sztandy i sztrandy. Snōżne niebo i trzidziści stopni we ciyniu. To wszyjsko czeko pod spodkiym. Siodejcie i czytejcie.

Lotnisko Tel Awiw – Ben Gurion (TLV)

Nojprzōd lotnisko – epne jak pierōn, ze piyrszego tyrminala do trzecigo trza jechać autobusym abo ciś pōł godziny piechty. Je kaj zjeś, dokupić pamiōntek a bai sie ôżrać. Po przilocie trza yno stanyć we raji, chopowi we fynsterze pedzieć po co sie przijechało, na wiela i do kogo. Potym na autobus i do cyntrum – ze flughawyny jakeś 15 km.

Nazod już ni ma tak leko. Eli mocie ze sobōm srogo tasza, eli niy – egal. Wszyjsko i tak bydziecie wyciōngać. Jak stoicie we raji, to prziłazi do Wos baba i wypytuje ô roztōmaite dingsy. Potym prziklejo Wōm do paszportu nalepka ze kodym kryskowym (sprzido sie, bo potym przyndziecie jeszcze bez sztyry myjsze kōntrole, przi kożdych nastympnych dźwiyrzach). Bezmaś piyrszy numer na nalepce wdycki je ôd 1 do 6. 1 – pasażer zicher, bezproblymowy. 6 – dać pozōr, umi być niybezpieczny. My dostali ôba po… piōntce. Ale to skirz Seby, kery przepōmnioł sie ôgolić, tōż wyglōndoł jak typowy terrorysta ze telewizora. ;)

Szalom, Tel Awiw!

Na zaczōntek połazilimy se polekutku, coby yno wejrzeć kapka na miasto i pochytać co, jak i kaj. Przi kożdym nastympnym metrze przi prōmynadzie, przi kożdej nastympnej minucie czulimy już, że przajymy tymu miastowi. Wszyndzi wele nos ôpolyni ludzie sie lachali, klara grzoła, a piosek aż parził we szłapy. Za rynka my niy szpacyrowali, ale we Tel Awiwie to ni ma żodyn problym. Miasto na maksa liberalne. Kożdy – stary, mody – ôtwarty, pōmogliwy, bez żodnej niynawiści do kogoś abo czegoś co je “inksze”. Rōwność to tamek prawidło podstawowe.

Drōgi we tym mieście sōm wyônaczōne tako, że miyndzy dwōma pasami, po kerych cisnōm auta, je zielōny posek trowy, po kerym idzie se pōmału wanderować. Co jakiś czos treficie tamek wi-fi, farebne banki, a czasym i stołki do leżynio.

Tel Awiw, Izrael - bele kaj, blog podróżniczy po śląsku

Wszyjsko fertich, idzie w szkata szpilać :)

Friszne zafty ze apluzin, jabek, truskawek i ze czego yno wynokwicie sprzidowajōm sie fest jak sie łazi, a we ciyniu je trzidziści stopni. Tōż we “biołym mieście” bez jakeś pōł roku.

Jak żeście sōm we Tel Awiwie, to niy śmicie siodać do autobusa! Ciście na kołach, to te miasto zdo Wōm sie jeszcze gryfniyjsze. Wiym co godōm. Wiela tako atrakcyjo kosztuje – we tym poście.

No a przed rajzōm – prziszykujcie sie. My znojdli yno pora szteli, w kerych idzie pojeś, te nojbardzij hyrskie place i atrakcyje, hostōw na CS i informacyje jako sie dostać ze flughawyny do miasta. Wōm rekōmandujymy ôkrōm tego tekstu i tego piyrwyjszego posznupać jeszcze kapka we internecy ô tym mieście, mōno powypytywać jakich kamratōw. Bo Tel Awiw je tak srogi i tak zwiedowny, że szkoda sie tam ciś bez rychtunku. A jak scecie richtich spokopić Izrael, to sprzido sie i jako ksiōnżka ô historyji tego landu.

Kōnkretne sztele do nawiedzynio – “co werci sie ôbejzdrzeć”: place Rabina, Bialika i Neve Tzedek; Uniwersytet Telawiwski; prōmynada; Azriely Lookout (głōwno bana, idzie kuknyć na miasto 200 metrōw nad ziymiōm); bioły baukōnszt “Bauhaus”; torgi; Cyntrum Dizengoff; porty Tel Awiw i Jaffa; no i bezmaś fajne muzea, ale to już podle uznanio, bo my fanami niy sōm.

Fest dobry post ô TA znojdziecie na blogu gdziewyjechac.pl: Atrakcje Tel Awiwu. Relacja praktyczna.

Parada rōwności we Tel Awiwie

A ja, parada! Bezma rok w rok przijyżdżo skirz nij do miasta 80 tysiyncy ludzi. Niy wiedzielimy, że gynau cosik takigo tam trefiymy, ale jak już my znojdli ô paradzie info, to prōbowalimy nia dōnść i podziwać sie jako to wyglōndo. Niy szaflimy. Ale zaro jak bōła fertich, to bez cufal wlyźlimy na sztreka, kerōm ludzie ciśli na kōncert przi morzu. Muzyka, biyr, we niykerych rynkach i gorzołka. Badykostiumy, sagie klaty i dynga wszyndzi naôkoło. Chybiało yno “ruchōw narodowych”. ;)

Telawiwskie jodło

We Tel Awiwie treficie masa szteli ze dobrym jodłym. Na śniodani nojlepszy kafyj, szakszuka i jaki maszket, a bez dziyń sznity, falafele i cosik ze torgu. Na takim Carmel Market kupicie rychtyczny, łacny, lokalny futer. Pod spodkiym – tak wyglōndajōm tamek sztandy jak sōm ôdewrzite i jak już je zawiyrajōm. Pora familijōw by pojadło ze samych ściepkōw.

Sztela, w kerej pomaszkecić naprowda trza: The Old Man and the Sea.

Stare miasto Jaffa

Stare miasto Jaffa je niymożliwe! Tyn cołki landszaft, miyjsca ze futrym we starych hangarach, malyrze, szwoczki, szify, szynki… Masa placōw i przieżytości ku łażyniu i sznupaniu. No i nauczylimy sie tamek, że tak po prowdzie to ni ma czegoś takigo jak Tel Awiw. Bo ôficjalne miano to “Tel Awiw – Jaffa“. Wszyjsko skirz tego, że kole portowej wioska (Jaffa) postawili mode (dziepiyro 115 lot!) miasto, kere fest gibko sie rozwijało i wciōngło ta zacofano Jaffa, kero ôstała we swojij arabskij przeszłości.

Prōmynada, port i plaża

Cołko tajla miasta nad wodōm je fest zwiedowno. Znojdziecie tamek piosek na kerym idzie se popolygiwać, ale i masa knajpōw wiynkszych i myjszych, w kerych idzie pomaszkecić abo pofajrować. Ale nōm nojlepij podobała sie prōmynada. Idzie przynś niōm bez cołkie miasto, aż ku Jaffa. Co nojlepsze, ôkrōm łażynia idzie tam tyż pojeździć na kole, na rolkach, na desce abo se ajnfach polotać. Ni mocie pojyncio wiela ludzi tam loce. A jak już ô tym godōmy – jak bydziecie, to wejrzijcie, eli we Tel Awiwie znojdziecie rubych ludzi. My uwidzieli maks dziesiynciu bez cołki byzuch. Czamu? Bezmaś tamek kożdy – i baby, i chopy – musi iś do wojska zaro po ôziymnostce.

Problymy i dorady

W cołkim Izraelu mielimy jedyn problym – hebrajsko godka. Szkryflajōm ôd prawej ku lewej i we plac liter majōm te wszyjskie szlaczki, kerych my ani trocha niy umieli spokopić. Ale to tyż mo swōj przirok, bo ajnfachowo tabula abo znak przi drōdze gryfnie wyglōndajōm, a wszyndzi we Tel Awiwie i tak sie dogodocie po angielsku.

Jak bydzie Wōm za gorko (a tak sie umi przidarzyć, bo tamek naprowda klara umi przigrzoć), a niy przajecie sztrandōm, to ôbiercie se keryś park. Regiyrōnek we Tel Awiwie pōmpuje w nie masa pijyndzy, a ludzie radzi tamek bywajōm cołkimi familijami. Zawdy znojdziecie jakoś drzywiana, pod kerōm bydzie szło se zicnyć.

Jako żech pisoł – Tel Awiw je fest liberalny, tōż ni ma sie tamek co hyrzić ze prawicowymi poglōndami. Jak sie je w gości, to trza wożyć prawidła, kere sōm na miyjscu. Inkszo sprawa, że w poru tajlach miasta trefić idzie tyż głymboko wierzōncych żydōw (bai tych ôrtodoksyjnych) i muzułmanōw. Toć ônych tyż trza mieć we zocy.

Ô Tel Awiwie godo sie “miasto, kere nikyj niy nyno”. I je w tym 100% prowdy, tōż jak kery mo problymy ze spaniym przi larmie, to niech kuknie za jakōm cichuśkōm dziylnicōm. ;)

Lehitraot, Tel Awiw!

Rajza udano. Bo bylimy najedzyni, bo bylimy ôpolyni. Bo dostalimy blazōw. Na co my sie podziwali, czego my sie nauczyli, to nasze. Tela yno, że mutry padały, że ôkropliwie my byli zmierzli bez pora dni, jak już my przijechali do chałpōw. Ale to skirz Izraela, bo to je land magiczny i żol nōm było jechać nazod. Dziepiyro po trzecim abo szwortym ôbiedzie u mutry zaś my do porzōndku Rybnikowi przoli. ;)

inksze udane teksty: